Cagrilintide — pregled istraživačke literature
Cagrilintide je sintetički analog amilina — peptida od 37 aminokiselina koji luče beta ćelije pankreasa zajedno sa insulinom. Razvijen je u kompaniji Novo Nordisk pod oznakom NNC0174-0833.
Amilin (IAPP — islet amyloid polypeptide) je endogeni peptid opisan 1987. godine. Njegov jedini prethodni analog u farmakološkoj literaturi bio je pramlintid, skraćeni oblik sa tri supstitucije koji sprečavaju agregaciju. Cagrilintide koristi drugačiju strategiju: acilacija masnom kiselinom (C18) za vezivanje albumina, čime se produžava polužiivot na dane.
Strategija acilacije je ista koja je primenjena na semaglutidu (GLP-1 analog iz istog programa), ali na drugom endogenom peptidu — amilinu umesto GLP-1.
Amilin kao endogeni peptid
Amilin je kosekretan sa insulinom iz beta ćelija pankreasa. Otkriven je 1987. kao glavni konstituent amiloidnih depozita u pankreasu. U fiziološkim uslovima, amilin se vezuje za CTR/RAMP receptorske komplekse (kalcitoninskom receptoru pridruženi receptor sa RAMP proteinom). Ovaj receptorski sistem je široko distribuiran u centralnom nervnom sistemu, naročito u area postremi i nukleusu traktus solitariusa.
Strategija acilacije
Endogeni amilin ima polužiivot od svega nekoliko minuta u plazmi. Pramlintid ga je produžio supstitucijama koje sprečavaju agregaciju, ali ne i enzimsku degradaciju. Cagrilintide koristi C18 acil lanac koji se nekovalentno vezuje za serumski albumin — isti princip koji je Novo Nordisk primenio na semaglutidu i liraglutidu. Vezivanje za albumin usporava bubrežnu filtraciju i enzimsku degradaciju, produžavajući polužiivot sa minuta na dane.
Pretklinička literatura
Literatura o cagrilintidu je pretežno industrijskog porekla — većina ranih publikacija dolazi iz Novo Nordisk-a ili njihovih kliničkih saradnika. Životinjski modeli uključuju pacove i primate. Jedinjenje se u pretkliničkom kontekstu ispituje u kombinaciji sa semaglutid-om, što čini razdvajanje literature o samom cagrilintidu od literature o kombinaciji složenim zadatkom.
Odnos prema pramlintidu
Pramlintid je bio jedini prethodni amilinski analog u farmakološkoj literaturi. To je modifikovani amilin sa tri aminokiselinske supstitucije (prolini na pozicijama 25, 28 i 29) koje sprečavaju formiranje amiloidnih fibrila — problem koji endogeni amilin ima in vitro. Cagrilintide rešava isti problem drugačije: acilacija menja farmakokinetiku bez da menja tendenciju ka agregaciji istim mehanizmom.
Cagrilintide u katalogu
Česta pitanja
Šta je cagrilintide?
Cagrilintide je sintetički analog amilina (IAPP) sa C18 acil lancem za vezivanje albumina. Razvijen je u kompaniji Novo Nordisk pod oznakom NNC0174-0833. Acilacija produžava polužiivot sa minuta na dane.
Šta je amilin?
Amilin (islet amyloid polypeptide, IAPP) je endogeni peptid od 37 aminokiselina koji se luči zajedno sa insulinom iz beta ćelija pankreasa. Opisan je 1987. godine kao glavni konstituent amiloidnih depozita u pankreasu.
Kako se cagrilintide razlikuje od pramlintida?
Pramlintid koristi aminokiselinske supstitucije (tri prolina) da spreči agregaciju. Cagrilintide koristi acilaciju masnom kiselinom za vezivanje albumina i produžen polužiivot — istu strategiju koju Novo Nordisk primenjuje na semaglutidu.